Wat is belasting en belastbaarheid?

Een goed herstel of revalidatie staat of valt bij het begrijpen en juist toepassen van het concept belasting – belastbaarheid. Omdat we zien dat het hier wel eens durft mislopen, bijvoorbeeld door de erg hoge motivatie om beter te worden, willen we hieraan graag een blogpost wijden.

Waarom is belasting en belastbaarheid belangrijk?

Of het nu gaat om het revalideren van een blessure of om het sterker maken van je lichaam, je kan nooit rond het concept van belasting en belastbaarheid. Met belasting wordt bedoeld: alles wat er van het lichaam (of geest) gevraagd wordt. Dat kan fysiek zijn, zoals wandelen, lopen, springen, iets optillen, maar ook mentaal of emotioneel, zoals concentreren, omgaan met pijn of het verwerken van veranderingen in het dagelijks leven. Belasting is dus de “vraag” die op iemand gelegd wordt. Belasting kan lokaal zijn (zoals het belasten van de schouder bij het optillen van een last boven het hoofd) of globaal (zoals het moeten verwerken van een emotioneel trauma). 

Belastbaarheid gaat over de andere kant van de vergelijking. Het gaat over de “draagkracht” van een structuur in het lichaam of het lichaam in zijn geheel: hoeveel belasting kan het lichaam of de geest aan zonder dat het herstel stagneer of de klachten verergeren? Belastbaarheid wordt beïnvloed door factoren zoals conditie, spierkracht, slaap, voeding, stress, medicatie en motivatie. Ook belastbaarheid kan locaal (zoals de belastbaarheid van een specifieke spier zoals de kuitspier) of globaal (denk maar aan de belastbaarheid van iemand met een burn-out) zijn. 

Het evenwicht tussen vraag en draagkracht

Omdat we als osteopaat vaak met lichamelijke klachten in aanraking komen leggen we hier voor de duidelijkheid de focus op het fysieke gedeelte van de relatie tussen belasting en belastbaarheid. Echter kan het psychische hierop uiteraard ook een grote invloed hebben. 

Belangrijk om te weten is dat wanneer de belasting te hoog is ten opzichte van de belastbaarheid, we problemen krijgen. In dat geval nemen klachten toe, herstel vertraagt en iemand kan zelfs terugvallen. Een veelgehoord voorbeeld bij de osteopaat is weekend tuinwerk: “in de week is er niet veel tijd, ik heb in het weekend twee keer 6 uur in de tuin gewerkt om het af te krijgen en nu heb ik rugpijn”. 

Het tegenovergestelde scenario durft ook wel voorvallen. Wanneer de belasting te laag is, zal de belastbaarheid afnemen en zal er geen vooruitgang of zelfs achteruitgang zijn. 

Een andere manier om ernaar te kijken is door de lens van medicatie: er is een juiste dosis, waardoor we beter worden. Maar er is ook een te lage dosis en een te hoge dosis. Met belasting en belastbaarheid is dat ook zo.

Belastbaarheid verhogen

Het doel van revalideren (en gelijkaardig trainen) is om stap voor stap de belasting te verhogen, zodat de belastbaarheid meegroeit. Dit proces noemen we het trainen van de belastbaarheid. Door gecontroleerd te oefenen en steeds iets meer te vragen van het lichaam, versterkt het herstelvermogen en stijgt de belastbaarheid. 

Een dynamisch proces

Belasting en belastbaarheid zijn niet statisch; ze schommelen van dag tot dag. Een slechte nachtrust, stress of pijn kan de belastbaarheid tijdelijk verlagen, terwijl rust en herstelmomenten die juist weer kunnen vergroten. Daarom is het belangrijk dat je leert luisteren naar signalen van het lichaam en dat de belasting telkens zorgvuldig wordt afgestemd.

Conclusie

In revalidatie is het samenspel van belasting en belastbaarheid de sleutel tot vooruitgang. Het draait om het vinden van het juiste evenwicht: genoeg prikkel om sterker te worden, maar niet teveel zodat het herstel niet onder druk komt te staan. Met begeleiding, zelfinzicht en gedoseerde stappen kan je zo duurzaam werken aan herstel en kwaliteit van leven.